آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

مقدمه

در تدوین پایان نامه دکتری هدف فصل روش تحقیق به کار گیری قواعد و شیوه هایی است که برای آزمون تجربی چارچوب نظری به کار می روند. به بیان دقیق تر قواعدی که به کمک آنها، متغیرهای مطرح شده در چارچوب نظری، تعریف می شوند عملیاتی می گردند، در یک جامعه آماری سنجیده می شوند و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند، تا در نهایت به توان با آزمون فرضیات در مورد اعتبار تجربی چارچوب نظری قضاوت کرد.
 به این منظور این فصل با مفهوم سازی و عملیاتی سازی متغیر وابسته یعنی گرایش به دموکراسی و سپس متغیر های مستقل آغاز می شود. بدیهی است هر یک از مفاهیم تحقیق دارای ابعاد و مولفه هایی خواهند بود که تعریف نظری و عملیاتی برای آنها صورت می گیرد. بعد از سنجش متغیر ها، سایر عناصر روش شناختی تحقیق شامل واحد تحلیل و سطح تحلیل، جمعیت آماری، محدوده پژوهش، واحدآماری، شیوه نمونه گیری و روش محاسبه حجم نمونه، چارچوب نمونه گیری، چگونگی جمع آوری داده ها، تکنیک های تجزیه و تحلیل داده ها و در نهایت روش های اعتبار یابی و ارزیابی پایایی ابزار سنجش مشخص می گردد.

ما نیز در این پژوهش از برخی باورهای هر دو رهیافت تجربه گرا و تفسیری استفاده می کنیم. پژوهش حاضر از سویی یک پژوهش تجربی است. تحقیق تجربی اجتماعی عبارت است از ثبت و ضبط و تعبیر نظام دار واقعیت های اجتماعی، ثبت و ضبطی که بر اساس نظریه انجام می شود. در واقع تحقیقات تجربی اجتماعی شامل آن بخش از از احکام نظری است که بتوان آنها را در تجربیات عینی مورد آزمایش قرار داد. مواردی نظیر رفتارهای قابل مشاهده انسانها، اطلاعاتی درباره تجربه ها، موضع گیری ها، ارزشها و مقاصد در زمره عینیت ها و یا واقعیت های اجتماعی هستند(اتسلندر، 1371ک 17-16).
 اما درک جامع و کامل واقعیت های اجتماعی از طریق اندامهای حسی غیر ممکن است. همواره فقط بریده ها یا اجزایی از این واقعیت قابل ثبت و ضبط است . این بریده ها زمانی دارای معنی و مفهوم هستند که بر اساس یک نظام و بر مبنای یک نظریه گردآوری شده باشند. هدف نهایی تمامی این فرایند خلق شناخت های جدید است( همان). در واقع همانگونه که روند پژوهش نشان می دهد، در این پژوهش از روش قیاسی استفاده می شود. به این گونه که با استفاده از نظریه های مختلف، چارچوب نظری برای تبیین گرایش به دموکراسی تدوین شده است. سپس با استفاده از مفاهیم و فرضیه های مندرج در نظریه ها به مشاهده واقعیت "گرایش به دموکراسی" می پردازیم. 
همانگونه که کرایب می گوید کار پژوهش اجتماعی با ارائه آمار درباره یک واقعیت های اجتماعی تمام نمی شود . پس از جمع آوری اطلاعات و آمار می بایست با استفاده از رویکرد تفسیری به فهم معنای کنش افراد و چرایی آن پرداخت. این پژوهش نیز تلاش می کند با استفاده از آمار و آزمون نظریه ها به چرایی و تبیین کنش سیاسی(گرایش به دموکراسی) از سوی افراد جامعه آماری مورد نظر بپردازد. در واقع این پژوهش دموکراسی را مفهومی بیرونی و غیر قابل تغییر به معنای دورکهایمی نمی داند. در هر جامعه ای ممکن است گرایش به دموکراسی ویژگیها و معانی خود را داشته باشد. که از طریق روشهای تجربی قابل شناخت است و پس از ان یافته های این پژوهش ما را در تحلیل و فهم کنش سیاسی گرایش به دموکراسی افراد و تفاوت های آن کمک می کند.
با توجه به رویکرد روش شناختی فوق روش پیمایش به عنوان روش تحقیق پژوهش انتخاب شد. دواس روش پیمایشی را با مجموعه‌ای از اطلاعات سازمان‌یافته و منظم، که می‌توان آن را «ماتریس داده‌ها» نامید، تعریف می کند. تحقیق پیمایشی با مشاهده تغییر صفت در واحدهای تحلیل و دنبال کردن تغییرات دیگری که با آن هم‌بسته است، در پی درک علل پدیده است. بدین لحاظ هدف این روش استنتاج روابط علی است که از مقایسه دقیق ویژگی‌های متفاوت واحدهای تحلیل به دست می‌آید؛ هم‌چون تأثیر پایگاه طبقاتی بر نحوه رأی دادن (دواس، 5:1376). پیمایش روشی برای به دست آوردن اطلاعاتی درباره دیدگاه‌ها، باورها، نظرات، رفتارها یا مشخصات گروهی از اعضای یک جامعه آماری از راه انجام تحقیق است (ببی، 17:1384). 
در این پژوهش به دو دلیل از روش پیمایش برای جمع آوری داده ها استفاده شده است: اول آنکه موضوع پژوهش یعنی گرایش به دموکراسی شامل اکثر افراد جامعه می شود. لذا منطق روش شناسی ایجاب می کند، روشی انتخاب شود که قابلیت مطالعه با جامعه آماری بالا و جمعیت نمونه نسبتا بزرگ را داشته باشد. پیمایش مطالعه ای است در مورد جمعیت نمونه نمایا، که معرف کل جامعه آماری است. روش پیمایش امکان مقایسه بین گروه های اجتماعی مختلف که دارای سرمایه های اقتصادی، فرهنگی و دینی متفاوت هستند را فراهم می کند. تا بتوان در نهایت تیپولژی خاصی از افراد جامعه در میزان گرایش به دموکراسی ترسیم کرد.
 دوم آنکه در تدوین پایان نامه دکتری حاضر مشاهده واقعیت در سطح خرد با مراجعه به افراد جامعه به عنوان کنشگران اجتماعی صورت می پذیرد و این در روش پیمایش قابل حصول است. طبق تجربه های علمی موجود روش پیمایش برای مطالعه و سنجش گرایشها و نگرشها در سطح وسیع نسبت به سایر روشها مناسب ترین است. پیمایش می تواند پاسخ به دو سوال اصلی پژوهش حاضر را که توصیفی و تبیینی هستند امکان پذیر سازد. در سطح توصیف هدف نشان دادن تصویری از چگونگی جامعه اماری به لحاظ میزان گرایش به دموکراسی است. و در سطح تبیین تلاش برای یافتن ارتباط بین میزان گرایش به دموکراسی و عوامل اجتماعی یا همان متغیر های مستقل پژوهش می باشد. در ادامه فصل مراحل اجرایی روش پیمایش برای مطالعه گرایش به دموکراسی و عوامل اجتماعی آن آورده می شود.

جهت دانلود فایل کمکی تدوین پایان نامه دکتری کلیک کنید

در صورت داشتن هرگونه سوال و یا نیاز به آموزش و مشاوره تدوین پایان نامه دکتری با ما در ارتباط باشید.